Trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt và yêu cầu phát triển theo mô hình liên kết vùng trở thành xu thế tất yếu, việc xây dựng mối liên kết chặt chẽ giữa Phú Thọ với Thủ đô Hà Nội không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho địa phương mà còn góp phần hình thành động lực tăng trưởng mới của Vùng Thủ đô.
Phú Thọ – mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng của Vùng Thủ đô
Tỉnh Phú Thọ có hệ thống cao tốc Nội Bài – Lào Cai, các tuyến quốc lộ huyết mạch, mạng lưới đường sắt và các hành lang logistics rút ngắn đáng kể thời gian kết nối giữa Phú Thọ với Hà Nội, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và hệ thống cảng biển Hải Phòng. Đây là điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp tổ chức sản xuất theo mô hình đa địa điểm, trong đó trung tâm nghiên cứu, điều hành và thị trường đặt tại Hà Nội, còn sản xuất, công nghiệp hỗ trợ và logistics được mở rộng sang Phú Thọ.
Đặc biệt, sau khi mở rộng không gian phát triển cùng Vĩnh Phúc và Hòa Bình, Phú Thọ có thêm lợi thế về quy mô dân số, nguồn nhân lực, quỹ đất và hệ thống khu, cụm công nghiệp, tạo nền tảng để thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ cao và có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Để tận dụng lợi thế vị trí địa lý, hạ tầng giao thông, tiềm năng công nghiệp, nông nghiệp và giá trị văn hóa Đất Tổ, tỉnh Phú Thọ đang chủ động liên kết với Thủ đô, nhằm mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới.
UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành Kế hoạch số 256/KH-UBND ngày 6/7/2026 Thực hiện Nghị quyết số 158/NQ-CP ngày 19/6/2026 của Chính phủ và Chương trình hành động số 28-CTr/TU ngày 20/5/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2025 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Trong đó, tỉnh Phú Thọ xác định mục tiêu phối hợp chặt chẽ với UBND thành phố Hà Nội, các Sở, ban, ngành, địa phương trực thuộc thành phố Hà Nội để tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2025 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, đồng thời xây dựng tỉnh Phú Thọ trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, có vị trí kết nối chiến lược trong không gian phát triển Vùng Thủ đô.
Phối hợp Quy hoạch liên kết vùng
Tỉnh Phú Thọ sẽ phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và thành phố Hà Nội rà soát, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đồng bộ với Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch Vùng Thủ đô, bảo đảm thống nhất về phát triển đô thị, công nghiệp, logistics, sử dụng đất và hạ tầng giao thông. Trong đó, ưu tiên nguồn lực phối hợp xây dựng các tuyến hạ tầng giao thông kết nối trực tiếp giữa Phú Thọ và Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là các hành lang kinh tế quốc gia gắn với hạ tầng đường sắt tốc độ cao và đường bộ cao tốc.
Tỉnh đặt mục tiêu phát triển 133 cụm công nghiệp, trong đó ưu tiên 25 cụm công nghiệp dọc hành lang kinh tế động lực (khu vực Việt Trì – Phù Ninh – Lâm Thao – Lập Thạch) theo hướng công nghiệp hỗ trợ, logistics và công nghiệp xanh, sẵn sàng đón làn sóng dịch chuyển sản xuất từ Hà Nội.
Cùng với đó, Phú Thọ phát triển 13 điểm logistics đã được quy hoạch; ưu tiên đẩy nhanh các điểm logistics kết nối trực tiếp với Cảng hàng không Nội Bài và các cảng biển Hải Phòng qua đường sắt tốc độ cao và cao tốc. Xây dựng cơ chế liên kết “một cửa” giữa Phú Thọ và Hà Nội trong thủ tục hải quan, kiểm dịch, logistic số (e-logistics) để giảm thời gian thông quan xuống dưới 24 giờ.
Ảnh: Nguyễn Thị Thơm
Hợp tác xây dựng hạ tầng viễn thông, băng thông rộng, kết nối hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung để phục vụ phát triển Chính quyền số và Kinh tế số vùng Thủ đô.
Phát triển hạ tầng hệ thống điện đồng bộ với quy hoạch phát triển các khu, cụm công nghiệp, khu dân cư và hệ thống dịch vụ gắn với quản lý nhu cầu điện thông qua cải tiến hiệu suất các thiết bị đầu cuối, thay đổi hành vi tiêu dùng và ứng dụng AI trong kiểm soát hệ thống.
Đồng thời phát triển đồng bộ lưới điện 500kV, 220kV và 110kV, đẩy mạnh nguồn điện tái tạo tại các cụm công nghiệp và trung tâm logistics, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, điều hành hệ thống điện. Bên cạnh đó, tỉnh quy hoạch trục kinh tế phía Nam gắn với hành lang Điện Biên-Sơn La-Hòa Bình-Hà Nội, phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm sản, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng; đồng thời hình thành “vành đai xanh sinh thái” dọc sông Hồng và sông Đà nhằm bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Liên kết toàn diện về kinh tế, văn hóa và nguồn nhân lực
Trong lĩnh vực kinh tế, tỉnh tập trung xây dựng vùng nguyên liệu (bưởi, cam, chè, thanh long…; vùng chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi trồng thủy sản; gỗ lớn FSC) sản xuất tập trung, đạt tiêu chuẩn an toàn gắn với mã số vùng cung ứng cho thị trường Hà Nội; đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương và thu hút đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp, logistics, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái và dịch vụ chất lượng cao. Phú Thọ cũng đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu số về nhà đầu tư, quỹ đất, chuỗi cung ứng, tạo điều kiện kết nối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các doanh nghiệp công nghệ của Hà Nội.
Trên lĩnh vực văn hóa – du lịch, hai địa phương tăng cường phối hợp quảng bá các giá trị văn hóa đặc sắc của Đất Tổ, tổ chức Tuần Văn hóa – Du lịch Phú Thọ tại Hà Nội, xây dựng các sản phẩm và tuyến du lịch liên kết nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch vùng.
Cùng với đó, tỉnh cũng chú trọng hợp tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Tỉnh đặt mục tiêu thu hút các trường đại học, viện nghiên cứu và trung tâm đổi mới sáng tạo từ Hà Nội đầu tư tại Phú Thọ, từng bước hình thành khu đô thị đại học theo định hướng Quy hoạch Vùng Thủ đô.
Trong lĩnh vực y tế, tỉnh hướng tới mở rộng hợp tác với các bệnh viện tuyến Trung ương, phát triển hệ thống bệnh viện vệ tinh, đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật cao, khám chữa bệnh từ xa (telemedicine), đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu và từng bước xây dựng mạng lưới y tế thông minh kết nối với các trung tâm lớn của Hà Nội.
Trong lĩnh vực môi trường, hai địa phương sẽ phối hợp xây dựng hệ thống quan trắc chất lượng nước tại các điểm giáp ranh trên sông Hồng, sông Đà, tăng cường quan trắc chất lượng không khí, kiểm soát nguồn phát thải từ các khu công nghiệp, phát triển giao thông xanh và nghiên cứu cơ chế phối hợp xử lý ô nhiễm liên vùng.
Thông qua các chương trình liên kết này, Phú Thọ hướng tới tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của Vùng Thủ đô, phát huy vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.
Vai trò của Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp trong kết nối Hà Nội – Phú Thọ
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Phú Thọ trở thành điểm đến mở rộng không gian sản xuất của Vùng Thủ đô, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh Phú Thọ đang đóng vai trò là đầu mối kết nối giữa chính quyền, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp.
Thực hiện Kế hoạch số 256/KH-UBND của UBND tỉnh, Trung tâm được giao chủ trì nhiều nhiệm vụ quan trọng như xây dựng bộ tài liệu xúc tiến đầu tư chuyên đề “Phú Thọ trong chuỗi liên kết với Thủ đô Hà Nội”, tổ chức các chương trình xúc tiến đầu tư chuyên đề tại Hà Nội, xây dựng cơ sở dữ liệu số về nhà đầu tư, quỹ đất, khu công nghiệp, chuỗi cung ứng và doanh nghiệp hỗ trợ; đồng thời thiết lập cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên với các cơ quan xúc tiến đầu tư của Hà Nội.
Bên cạnh đó, Trung tâm còn là đầu mối tiếp nhận, tư vấn, cung cấp thông tin, hỗ trợ nhà đầu tư từ giai đoạn tìm hiểu cơ hội, khảo sát địa điểm, lựa chọn quỹ đất đến quá trình triển khai dự án trên địa bàn tỉnh. Đây là cầu nối quan trọng giúp rút ngắn thời gian tiếp cận thông tin, nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư và tạo dựng niềm tin đối với doanh nghiệp.
Đặc biệt, Trung tâm đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động xúc tiến đầu tư, xây dựng các sản phẩm truyền thông đa ngôn ngữ, cơ sở dữ liệu số và các kênh kết nối trực tuyến với nhà đầu tư trong và ngoài nước, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả của công tác xúc tiến đầu tư.
Liên kết để cùng phát triển
Liên kết giữa Phú Thọ và Hà Nội không phải là sự cạnh tranh trong thu hút đầu tư mà là sự bổ trợ và phân công chức năng trong cùng một không gian kinh tế.
Nếu Hà Nội giữ vai trò trung tâm đổi mới sáng tạo, tài chính, nghiên cứu và phát triển thì Phú Thọ có thể phát huy lợi thế về quỹ đất, công nghiệp, logistics và nguồn nhân lực để trở thành trung tâm sản xuất và dịch vụ hỗ trợ của Vùng Thủ đô.
Với quyết tâm chính trị cao, định hướng phát triển rõ ràng cùng sự đồng hành của các cơ quan và cộng đồng doanh nghiệp, Phú Thọ đang từng bước khẳng định vị thế là điểm đến đầu tư hấp dẫn trong chuỗi liên kết với Thủ đô Hà Nội. Đây không chỉ là cơ hội để địa phương bứt phá trong giai đoạn mới mà còn góp phần hình thành cực tăng trưởng mới, nâng cao sức cạnh tranh của toàn Vùng Thủ đô trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.
Nguyễn Thị Thơm