Nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, các nhà đầu tư trên địa bàn tỉnh nắm bắt kịp thời các chủ trương, chính sách pháp luật mới của Nhà nước, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh Phú Thọ tổng hợp và điểm lại một số quy định quan trọng liên quan đến hoạt động đầu tư và kinh doanh của doanh nghiệp, chính thức có hiệu lực thi hành từ tháng 10/2026.
Mở rộng không gian phát triển đô thị, thu hút đầu tư qua mô hình TOD và PPP
Luật Phát triển Đô thị số 18/2026/QH16 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 (khoản 4 Điều 7 áp dụng từ 1/9/2026), thiết lập hành lang pháp lý toàn diện nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, điều chỉnh các hoạt động thu hút nguồn lực và quản lý phát triển kinh tế đô thị theo hướng bền vững.
Luật đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền địa phương trong việc chuẩn bị và triển khai dự án, giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục hành chính và giảm chi phí cơ hội. Lần đầu tiên, các mô hình đô thị thông minh, đô thị xanh và đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) được luật hóa. Doanh nghiệp bất động sản được phép khai thác giá trị gia tăng từ quỹ đất quanh các đầu mối giao thông để tái đầu tư. Đa dạng hóa phương thức huy động vốn, đặc biệt mở rộng hình thức đối tác công – tư (PPP) để giảm áp lực ngân sách nhà nước và thu hút khu vực tư nhân.
Siết chặt điều kiện kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo, chấm dứt tình trạng “mượn hạ tầng”
Chính phủ ban hành Nghị định số 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu gạo, có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.
Nghị định chuẩn hóa lại các điều kiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, tăng cường hậu kiểm thực tế và minh bạch hóa luồng hàng nhằm nâng cao giá trị chuỗi lúa gạo.
Nghị đinh quy định thương nhân bắt buộc phải sở hữu hoặc có hợp đồng thuê bằng văn bản tối thiểu 01 kho chứa và 01 cơ sở xay xát đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật và an toàn thực phẩm. Nghiêm cấm hành vi doanh nghiệp đã được cấp phép cho thương nhân khác thuê lại kho bãi, cơ sở xay xát để dùng làm hồ sơ xin cấp phép, qua đó triệt tiêu tình trạng đối phó, mượn hạ tầng. Nới lỏng quản lý đối với phân khúc gạo giá trị gia tăng cao (gạo hữu cơ, gạo đồ, gạo bổ sung vi chất) nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chất lượng thay vì chạy theo sản lượng.
Quy chuẩn mới về phân phối lợi nhuận tại các tổ chức tín dụng có vốn Nhà nước
Nghị định số 316/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 135/2025/NĐ-CP về chế độ tài chính và giám sát đầu tư vốn nhà nước tại các tổ chức tín dụng, có hiệu lực 01/10/2026.
Nghị định sửa đổi, bổ sung quy định về cơ chế quản lý tài chính, trích lập các quỹ và điều kiện phân phối lợi nhuận sau thuế của các tổ chức tín dụng (TCTD) có vốn nhà nước. Mức trích lập quỹ đầu tư phát triển tối đa là 40%, đồng thời khống chế quỹ khen thưởng, phúc lợi tối đa từ 1 đến 3 tháng lương tùy thuộc vào kết quả xếp loại doanh nghiệp. Các TCTD chỉ được trình Thủ tướng Chính phủ xem xét cho phép chia cổ tức bằng cổ phiếu nếu đáp ứng đồng thời các tiêu chí: Được xếp loại B trở lên trong 2 năm liên tiếp và duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 3%. Cần có ý kiến thống nhất từ Bộ Tài chính trước khi Ngân hàng Nhà nước trình phê duyệt.
Bắt buộc xin Giấy phép kinh doanh đối với 09 hoạt động của doanh nghiệp FDI
Nghị định số 342/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, có hiệu lực từ 18/10/2026.
Nghị định điều chỉnh toàn diện các điều kiện, thủ tục cấp giấy phép cho tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) khi tham gia sâu vào thị trường phân phối, bán lẻ và xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Doanh nghiệp FDI bắt buộc phải xin Giấy phép kinh doanh đối với các hoạt động: Thực hiện quyền phân phối bán lẻ hàng hóa, không bao gồm hàng hóa quy định tại điểm d khoản 4 Điều 9 Nghị định 342/2026/NĐ-CP; Thực hiện quyền nhập khẩu, quyền phân phối bán buôn hàng hóa quy định tại điểm c khoản 4 Điều 9; Thực hiện quyền phân phối bán lẻ hàng hóa quy định tại điểm d khoản 4 Điều 9; Cung cấp dịch vụ logistics, trừ các phân ngành dịch vụ logistics mà Việt Nam có cam kết mở cửa thị trường trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; Cho thuê hàng hóa, không bao gồm cho thuê tài chính, trừ cho thuê trang thiết bị xây dựng có người vận hành; Cung cấp dịch vụ xúc tiến thương mại, không bao gồm dịch vụ quảng cáo; Cung cấp dịch vụ trung gian thương mại; Quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử, nền tảng thương mại tích hợp; Cung cấp dịch vụ tổ chức đấu thầu hàng hóa, dịch vụ.
Doanh nghiệp FDI có quyền đề nghị cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ sau khi có Giấy phép kinh doanh và tài liệu về địa điểm lập cơ sở bán lẻ.
Sửa đổi điều kiện doanh nghiệp được hỗ trợ tái cơ cấu qua DATC
Nghị định số 358/2026/NĐ-CP về cơ chế hoạt động và quản lý tài chính của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Mua bán nợ Việt Nam (DATC), có hiệu lực từ 30/10/2026.
Nghị định cụ thể hóa vai trò của DATC với tư cách là công cụ của Chính phủ trong việc hỗ trợ xử lý nợ, phục hồi tài chính cho các doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa và các thành phần kinh tế khác. Các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện cổ phần hóa hoặc chuyển đổi thành công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên theo quy định của pháp luật về cơ cấu lại, sau khi xử lý tài chính và xác định giá trị doanh nghiệp theo quy định mà giá trị thực tế của doanh nghiệp thấp hơn các khoản nợ phải trả của doanh nghiệp; Các doanh nghiệp khác là bên nợ của DATC gắn với phương án xử lý, thu hồi nợ. Doanh nghiệp được đánh giá có khả năng phục hồi và phát triển sau khi DATC tham gia xử lý nợ, tái cơ cấu; DATC có đủ nguồn chênh lệch giữa giá mua nợ và giá trị sổ sách của khoản nợ để xử lý các tồn tại tài chính và thực hiện các giải pháp phục hồi doanh nghiệp.
Chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho công nghiệp chế tạo phục vụ ngành điện lực
Chính phủ ban hành Nghị định số 344/2026/NĐ-CP ngày 4/9/2026 quy định về ứng dụng khoa học, công nghệ và phát triển công nghiệp chế tạo trong lĩnh vực điện lực; trong đó, quy định các chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho công nghiệp chế tạo phục vụ ngành điện lực. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 20/10/2026.
Nghị định nêu rõ chính sách ưu đãi chung cho các doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện trong lĩnh vực điện lực; cơ chế sử dụng hạng mục, thiết bị và dịch vụ tư vấn quan trọng trong lĩnh vực điện lực; cơ chế đặt hàng và ưu đãi đối với sản phẩm thiết bị điện; cung ứng hạng mục, thiết bị và dịch vụ được sản xuất trong nước; hỗ trợ thử nghiệm, đánh giá và chứng nhận sản phẩm; hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực điện lực; hỗ trợ về nguồn nhân lực chất lượng cao; hỗ trợ từ ngân sách nhà nước./.
Nguyễn Hoàng Nam