Kiến tạo hệ sinh thái FDI thế hệ mới – Tầm nhìn phát triển bền vững của tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026-2030

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư chuyển từ lợi thế chi phí sang chất lượng thể chế, công nghệ và đổi mới sáng tạo, dòng vốn FDI thế hệ mới đang trở thành xu hướng tất yếu. Điều này đặt ra yêu cầu các địa phương phải chuyển từ tư duy thu hút dự án sang lựa chọn nhà đầu tư có chất lượng, tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.

Nắm bắt xu thế đó, Phú Thọ đã ban hành Đề án “Định hướng thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thế hệ mới giai đoạn 2026-2030”, xác định chuyển dịch từ thu hút đầu tư theo số lượng sang lựa chọn các dự án chất lượng cao, công nghệ hiện đại, hiệu quả và phát triển bền vững, hướng tới xây dựng Phú Thọ trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ và logistics của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Từ lợi thế truyền thống đến lợi thế cạnh tranh mới

Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, Phú Thọ sở hữu không gian phát triển rộng hơn 9.360 km², dân số trên 4 triệu người, trở thành địa phương có quy mô kinh tế và thị trường lớn của vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Vị trí cửa ngõ phía Tây Thủ đô Hà Nội cùng hệ thống giao thông kết nối thuận lợi với các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Thái Nguyên và hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng tạo điều kiện thuận lợi để tỉnh tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là những lợi thế quan trọng được xác định trong Đề án thu hút FDI thế hệ mới của tỉnh.

Tính đến nay, Phú Thọ có 747 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 15  tỷ USD, đến từ 28 quốc gia và vùng lãnh thổ, tập trung vào các lĩnh vực điện tử, ô tô, xe máy, cơ khí, chế biến và công nghiệp phụ trợ… Tuy nhiên, phần lớn dự án vẫn thuộc nhóm gia công, lắp ráp, giá trị gia tăng và mức độ lan tỏa chưa cao; tỷ lệ nội địa hóa, hoạt động nghiên cứu – phát triển (R&D) còn hạn chế, trong khi sức ép cạnh tranh thu hút các dự án công nghệ cao giữa các địa phương ngày càng gay gắt.

Điều đó cho thấy, nếu tiếp tục duy trì mô hình thu hút đầu tư truyền thống, Phú Thọ sẽ khó nắm bắt được làn sóng dịch chuyển FDI thế hệ mới đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu.

Thu hút FDI thế hệ mới: Không chỉ là thu hút vốn

Điểm khác biệt căn bản của Đề án là thay đổi tư duy phát triển. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là tăng số lượng dự án và quy mô vốn đầu tư thì giai đoạn mới, tỉnh ưu tiên lựa chọn các dự án có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, tạo giá trị gia tăng lớn và có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Đối tượng thu hút sẽ tập trung vào các ngành điện tử, bán dẫn, xe điện, cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, trung tâm dữ liệu, logistics thông minh, nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, năng lượng xanh, tài chính ngân hàng và công nghệ số, giáo dục và y tế chất lượng cao, du lịch nghỉ dưỡng cao cấp… Đồng thời, tỉnh ưu tiên các nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Singapore, Trung Quốc, Đài Loan – Trung Quốc… cùng các đối tác có năng lực công nghệ, quản trị hiện đại và cam kết phát triển bền vững.

 

Quan điểm xuyên suốt của Đề án là thu hút FDI phải bám sát chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách Nà nước về thu hút đầu tư nước ngoài trong tình hình mới theo tinh thần Nghị quyết số 50-NQ/TW, 57-NQ/TW và 68-NQ/TW. Trong giai đoạn 2026–2030, Phú Thọ xác định thu hút FDI theo hướng có chọn lọc, lấy chất lượng, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững làm tiêu chí ưu tiên. Thu hút đầu tư gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Lấy chất lượng, hiệu quả, công nghệ, giá trị gia tăng, bảo vệ môi trường, thay cho mục tiêu số lượng dự án hoặc quy mô vốn đăng ký. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, hình thành hệ sinh thái sản xuất hiện đại, phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân. Tỉnh xây dựng chính quyền phục vụ, đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư, lấy sự hài lòng của nhà đầu tư làm thước đo năng lực điều hành, hướng tới môi trường đầu tư minh bạch, an toàn và hiệu quả.

Kiến tạo hệ sinh thái đầu tư đồng bộ

Một điểm mới nổi bật của Đề án là chuyển từ tư duy xúc tiến đầu tư đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái FDI thế hệ mới.

Theo đó, tỉnh sẽ xây dựng và ban hành Bộ tiêu chí lựa chọn dự án FDI thế hệ mới làm căn cứ thống nhất trong toàn bộ quá trình: chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư vào khu công nghiệp, xác định ưu đãi hỗ trợ và giám sát thực hiện dự án; thành lập Tổ công tác đặc biệt do Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp chỉ đạo, điều phối và tháo gỡ khó khăn; triển khai cơ chế “một đầu mối” hỗ trợ nhà đầu tư, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục; tăng cường đối thoại và công tác hậu kiểm để bảo đảm chất lượng, hiệu quả các dự án FDI thế hệ mới.

Cùng với đó, Phú Thọ định hướng phát triển các khu công nghiệp chuyên biệt cho FDI thế hệ mới, KCN thông minh, đảm bảo hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, logistics hiện đại và các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, tạo nền tảng thu hút FDI công nghệ cao và hình thành chuỗi cung ứng hiện đại, bền vững.

Đổi mới công tác xúc tiến đầu tư cũng là một trong những giải pháp trọng tâm. Thay vì xúc tiến dàn trải, tỉnh sẽ tiếp cận trực tiếp các tập đoàn FDI đầu chuỗi, doanh nghiệp công nghệ cao và nhà cung ứng cấp 1, cấp 2, qua đó nâng cao chất lượng dòng vốn FDI vào tỉnh; phát huy vai trò đòn bẩy trung gian của các nhà phát triển hạ tầng KCN có thương hiệu, góp phần nâng cao mức độ sẵn sàng hạ tầng và định vị rõ hình ảnh Phú Thọ trên bản đồ FDI thế hệ mới.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Đề án là xây dựng cơ chế đồng hành với nhà đầu tư trong toàn bộ vòng đời dự án.

Theo đó, tỉnh sẽ áp dụng mô hình “một cửa – một đầu mối – một tổ công tác” theo từng dự án; thành lập Ban Chỉ đạo thu hút đầu tư cấp tỉnh (FDI và DDI) do lãnh đạo tỉnh trực tiếp chỉ đạo, bảo đảm điều phối liên ngành và xử lý nhanh các vấn đề phát sinh; chuẩn hóa và số hóa toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục đầu tư; công khai thời gian xử lý; xây dựng hệ thống theo dõi trực tuyến; thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh 24/7 và tăng cường đối thoại định kỳ với doanh nghiệp.

Cách tiếp cận này không chỉ giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án mà còn tạo dựng niềm tin, nâng cao tính minh bạch và khả năng dự báo của môi trường đầu tư.

Phát triển doanh nghiệp nội địa cùng FDI

Một nền kinh tế chỉ thực sự phát triển bền vững khi khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước cùng lớn mạnh.

Vì vậy, Đề án dành nhiều nội dung cho việc xây dựng chương trình liên kết FDI – DDI nhằm phát triển công nghiệp hỗ trợ, xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp địa phương, công bố thông tin cung – cầu linh kiện, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và tiêu chuẩn ESG để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ thu hút đầu tư đơn thuần sang hình thành hệ sinh thái sản xuất hiện đại, trong đó doanh nghiệp nội địa không đứng ngoài mà trở thành đối tác của các tập đoàn đa quốc gia.

Nguồn nhân lực – yếu tố quyết định thành công

Bên cạnh hạ tầng và thể chế, nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong thu hút FDI thế hệ mới.

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo khoảng 50.000 lao động kỹ thuật theo cơ chế đặt hàng doanh nghiệp. Tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp; chuẩn hóa chương trình đào tạo, phát triển phòng thí nghiệm, xưởng thực hành và mô hình đào tạo gắn với sản xuất. Đồng thời, tỉnh nghiên cứu xây dựng trung tâm đào tạo kỹ thuật vùng, đáp ứng nhu cầu nhân lực của các ngành công nghệ cao trong giai đoạn tới.

Song song với đó là việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển quỹ đổi mới sáng tạo của tỉnh, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu để hình thành hệ sinh thái R&D và chuyển giao công nghệ.

Khẳng định tầm nhìn phát triển mới

Định hướng thu hút FDI thế hệ mới của Phú Thọ không chỉ là giải pháp nhằm gia tăng dòng vốn đầu tư nước ngoài mà còn thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển của tỉnh. Từ việc cạnh tranh bằng lợi thế truyền thống, Phú Thọ đang hướng tới cạnh tranh bằng chất lượng điều hành, năng lực đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực và môi trường đầu tư minh bạch.

Trong bối cảnh làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục diễn ra mạnh mẽ, việc triển khai đồng bộ Đề án sẽ tạo nền tảng để Phú Thọ thu hút các dự án công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng của nền kinh tế, thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI, qua đó hình thành hệ sinh thái đầu tư hiện đại, bền vững.

Đây không chỉ là mục tiêu của giai đoạn 2026-2030 mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để Phú Thọ khẳng định vị thế là trung tâm công nghiệp, dịch vụ, logistics và đổi mới sáng tạo của vùng Trung du và miền núi phía Bắc trong những năm tiếp theo.